home » innovatieve behandeling na hersenschudding

 

PCS: de langdurige gevolgen na een hersenschudding.

De laatste tijd komt er gelukkig meer aandacht voor PCS (Post Commotioneel Syndroom): de nare en sterk invaliderende gevolgen die bij 15% van de mensen na 3 maanden nog aanwezig zijn na een hersenschudding. PCS is bijzonder, omdat het enorm brede en sterk invaliderende klachten geeft, terwijl de schade in de hersenen niet zichtbaar is op een MRI-scan van de hersenen.

 

Er zijn heel veel patiënten die dit overkomt en de lotgenotengroepen zijn gelukkig goed georganiseerd op social media. Het vervelende is, dat er nauwelijks hulp voor te krijgen is. Neurologen kunnen dit niet behandelen en eigenlijk weten veel andere disciplines zich ook geen raad met de klachten. In de afgelopen 25 jaar dat ik als neuropsycholoog werkzaam ben met patiënten met hersenletsel, is me opgevallen dat de groep met PCS nog altijd nauwelijks hulp kan vinden. Een klein aantal mensen kan terecht in revalidatieprogramma’s. Daar leren mensen goed aan om beter om te gaan met hun energie en hun grenzen. Dat helpt beslist om klachten te verminderen! Maar het is helaas minder effectief in het terugwinnen van je oude leven. In mijn visie is dat niet zo erg als je gepensioneerd bent (maar ook dan is het nogal jammer), maar het is rampzalig als je midden in je werkzame leven zit en ook nog eens een gezin hebt of wilt.

 

Zeer recent heb ik meegewerkt aan een multidisciplinair project waarbij in de literatuur is gekeken wat wel en niet helpt en waar mensen met PCS nu eigenlijk wel terecht kunnen (Project Thuis in Eigen Hoofd). Dit heeft me met de neus op de feiten gedrukt over wat we (niet) doen in Nederland. Ik heb besloten om mijn kennis te gaan delen over wat wel helpt – hoe mensen met PCS behandeld kunnen worden om weer actief deel te kunnen nemen aan het leven.

 

Dit kan namelijk. En het kan door bestaande inzichten uit diverse vakgebieden te combineren. Daarbij maak ik gebruik van diverse therapieën die elk los van elkaar al bewezen effectief zijn in het verbeteren van het functioneren op diverse fronten en voor diverse doelgroepen. De kennis komt vanuit de neurobiologie (dierexperimenteel onderzoek), neuropsychologie en klinische psychologie, fysiotherapie en ergotherapie. Een deel is gebaseerd op de behandeling van ‘tinnitus’ (dat is oorsuizen, ook zo’n aandoening waarbij mensen ten onrechte roepen dat behandeling niet mogelijk is). De aanpak vertoont veel overeenkomsten met wat Cognitive FX in Utah doet – maar het tempo is wel wat rustiger. En het wordt gewoon vergoed vanuit ieders basisverzekering.

 

Mijn behandeling is gebaseerd op Cognitieve Gedragstherapie en richt zich op een aantal peilers:

  1. Je moet eerst begrijpen wat er gebeurt in de hersenen bij de hersenschudding, hoe zich dat heeft ontwikkeld tot de huidige klachten nu en welke factoren daarbij een essentiële rol spelen.
  2. Het verminderen van de prikkelgevoeligheid (ja, dat kan zeker!)
  3. Het opbouwen en systematisch vergroten van een ritme op de gebieden:
    1. Fysieke inspanning (met als doel om een verbeterde zuurstofopname te krijgen in het lichaam – en dus ook in de hersenen)
    2. Opladen van de hersenen (niet door slapen, maar door mindfulness - een bewezen effectieve behandeling)
    3. Het vergroten van de mentale belastbaarheid (dus meer kunnen doen met je hoofd)
  4. Het aanpakken van psychologische factoren die energie wegtrekken. Er is regelmatig sprake van allerlei bijkomende problematiek, als gevolg van de invaliderende klachten van PCS. Wanhoop, angst, slaapproblematiek zijn logische gevolgen. En regelmatig is er ook wel sprake van een levensstijl of karaktertrek die al voor de hersenschudding bestond, waar we toch ook wel even naar moeten kijken.

 

Het behandelprogramma is zwaar en zal voelen als topsport – en dat is het ook. Toch kunnen mensen het! Soms betrek ik er ook andere disciplines bij (allemaal ‘in de eerste lijn’). Zo helpt CRAFTA (Craniofaciale therapie - een specialisatie binnen manuele fysiotherapie) tegen de druk en pijn in het hoofd (praktijk Fysiomotive in IJsselstein). We werken er aan om jouw oude leven zoveel mogelijk terug te winnen. Mensen met PCS hebben baat bij deze therapie! Dat is niet zo raar, want alle losse onderdelen zijn bewezen effectief. Het vernieuwende is dat het nog nauwelijks in combinatie wordt toegepast.

 

De behandeling wordt gewoon vergoed door de basisverzekering. Er is dan wel een verwijzing nodig van een huisarts (of medisch specialist) voor de GB-GGZ met de diagnose ‘psychische stoornis door een somatische aandoening (hersenschudding/ licht traumatisch hersenletsel)’.  Ik merk in mijn praktijk dat de revalidatie-artsen in de regio Utrecht mij steeds beter weten te vinden, omdat ze hun cliënten zien verbeteren.

 

Ik wil de behandeling die ik geef ook graag wetenschappelijk gaan onderzoeken. Dit helpt namelijk ook om andere zorginstellingen te overtuigen van het effect, waardoor ik hoop dat ook zij dit gaan toepassen. En het is hard nodig dat veel meer mensen met PCS geholpen kunnen worden. Hiervoor wil ik een ‘pilot-study’ doen. Daarvoor zal ik mensen ook vragen om gedurende de behandeling wat vragenlijsten in te vullen. Als de behandeling voor je werkt, zul je dat al snel heel wat makkelijker vinden!